Strona archiwalna. Zapraszamy do aktualnego serwisu > link
Rozstrzygnięcie konkursu o stypendium dla doktoranta-stypendysty w projekcie OPUS NCN
26 lipca 2022

Komisja konkursowa ds. oceny wniosków o przyznanie stypendium dla doktoranta-stypendysty w projekcie OPUS Narodowego Centrum Nauki pod kierownictwem prof. dr. hab. Wiktora Koźmińskiego: „Badania regulacji allosterycznej hydrolaz SARS CoV-2 z wykorzystaniem metod metyl-TROSY NMR – w poszukiwaniu nowych miejsc wiązania inhibitorów” ogłasza, że konkurs wygrał Pan Krzysztof Zakrzewski.

Serdecznie gratulujemy!


Zajęcia dla studentów i doktorantów uczelni Sojuszu 4EU+
25 lipca 2022

Nauczyciele akademiccy na UW mogą zgłaszać zajęcia dydaktyczne, w których w semestrze zimowym roku akademickiego 2022/2023 będą mogli wziąć udział studenci oraz doktoranci pięciu uczelni partnerskich Sojuszu 4EU+. 

W ramach współpracy edukacyjnej uczelni Sojuszu 4EU+, nauczyciele akademiccy na UW mogą zgłaszać zajęcia dydaktyczne prowadzone w semestrze zimowym 2022/2023, które będą mogły zostać udostępnione studentom i doktorantom pięciu uczelni partnerskich Sojuszu (4EU+ shared courses). Można zgłaszać tylko te zajęcia, które będą w pełni (łącznie z zaliczeniem) prowadzone online lub hybrydowo.

Zajęcia muszą być prowadzone w języku angielskim lub w jednym z języków uczelni partnerskich Sojuszu 4EU+: niemieckim, francuskim, włoskim, duńskim lub czeskim, a także odpowiadać tematycznie jednemu z obszarów flagowych Sojuszu 4EU+.

Propozycje zajęć należy zgłaszać do 4 września 2022 roku wpisując je w Arkusz Google dostępny pod adresem: https://docs.google.com.

Więcej informacji na temat zgłaszania zajęć znajduje się w załączonym komunikacie >>

Od roku akademickiego 2020/2021 pracownicy UW udostępnili łącznie 144 przedmioty z oferty zajęć 19 jednostek dydaktycznych UW. W zajęciach prowadzonych na UW uczestniczyło 200 studentów ze wszystkich pięciu uniwersytetów partnerskich Sojuszu 4EU+.

Pytania związane z ofertą dydaktyczną Sojuszu 4EU+ należy kierować do dr Marty Jaworskiej-Oknińskiej (m.jaworska-okninska@uw.edu.pl) z Zespołu ds. Sojuszu 4EU+, Biuro Międzynarodowych Programów Badawczych.

 

Źródło: www.uw.edu.pl


Publikacja w Progress in Energy and Combustion Science (2022)
23 lipca 2022

Methods for the conversion of biomass waste into value-added carbon nanomaterials: Recent progress and applications

S. K. Tiwari, M. Bystrzejewski, A. De Adhikari, A. Huczko, N. Wang

Progress in Energy and Combustion Science (Volume 92, September 2022, 101023)

https://doi.org/10.1016/j.pecs.2022.101023

Zrównoważona gospodarka biomasą odpadową jest wyzwaniem dla krajów rozwijających się. Światowa produkcja biomasy odpadowej sięga 280 Gt. Zróżnicowany skład chemiczny oraz właściwości fizyczne biomasy umożliwiają jej przetworzenie w nanomateriały węglowe o wysokiej wartości dodanej, takie jak grafen i materiały grafenopodobne, porowate materiały węglowe o wysokiej powierzchni właściwej, nanomateriały domieszkowane heteroatomami dedykowane do aplikacji katalitycznych. Publikacja podsumowuje ostatnie dziesięć lat intensywnych badań nad przetwarzaniem biomasy odpadowej oraz krytycznie ocenia zastosowane metody i procesy chemiczne.

Niniejsza praca przeglądowa powstała we współpracy z grupami badawczymi z Chin oraz Indii, które zajmują się od wielu lat materiałami węglowymi. Pierwszym autorem jest stypendysta Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej – dr Santosh Kr. Tiwari – który przebywa na dwuletnim kontrakcie i realizuje projekt badawczy w grupie dr. hab. Michała Bystrzejewskiego, prof. ucz.


Publikacja w Surface Science Reports (2022)

Prof. Robert Szoszkiewicz oraz mgr Saeed Sovizi, doktorant w jego grupie badawczej, opublikowali zaproszony artykuł przeglądowy w prestiżowym czasopiśmie Surface Science Reports z autorską perspektywą na izolowane domieszkowanie kryształów dwusiarczku molibdenu. Badania takich struktur są obecnie bardzo interesujące ze względu na rozmaite aplikacje obejmujące katalizę, magazynowanie energii, rozmaite sensory, konwersję energii i optoelektronikę.

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0167572922000164

 


Uroczystość zakończenia 54. Międzynarodowej Olimpiady Chemicznej (54. IChO)
19 lipca 2022

Zdalna uroczystość zakończenia 54. IChO odbyła się 18 lipca 2022 roku w godz. 12:00 – 13:30. W zawodach tej Olimpiady, zorganizowanej w trybie zdalnym przez Nankai University (Chiny) uczestniczyło 326 zawodników reprezentujących 83 kraje. Zawody, polegające na rozwiązywaniu 9 zadań teoretycznych, zostały przeprowadzone 13 lipca 2022 roku w godz. 12:00 – 17:00 w sali im. Marii Skłodowskiej-Curie na Wydziale Chemii Uniwersytetu Warszawskiego, pod czujnym okiem dr hab. Ewy Poboży, prof. ucz. i dr Dagmary Tymeckiej. Po sprawdzeniu rozwiązań przez opiekunów polskiej delegacji: prof. dr. hab. Marka Orlika, prof. dr hab. Aleksandrę Misicką-Kęsik i dr. hab. Piotra Kwiatkowskiego i uzgodnieniu ocen z autorami zadań zostały ogłoszone wyniki rywalizacji. Podczas wspólnego oglądania uroczystości w sali 224 w budynku Radiochemii Wydziału Chemii UW zawodnikom towarzyszył prof. dr hab. Sławomir Sęk – Prodziekan Wydziału Chemii UW, członkowie Prezydium Komitetu Głównego Olimpiady Chemicznej oraz koleżanki i koledzy. Wyniki naszej reprezentacji, wyłonionej spośród laureatów 68. Krajowej Olimpiady Chemicznej w drodze finalnej eliminacji, są następujące:

  1. Michał Lipiec – uczeń II klasy V LO im. Augusta Witkowskiego w Krakowie, przygotowywany przez dr. Wojciecha Przybylskiego – zdobył medal złoty;
  2. Adam Sukiennik – uczeń III klasy Publicznego LO Politechniki Łódzkiej, przygotowywany przez dr. Krzysztofa Klimaszewskiego i dr inż. Elżbietę Szubiakiewicz – zdobył medal srebrny;
  3. Roman Buksak – uczeń III klasy II LO im. Mieszka I w Szczecinie, przygotowywany przez mgr Teresę Kołogrecką-Bajek – zdobył medal srebrny;
  4. Dominik Duch – uczeń III klasy I LO im. Króla Kazimierza Wielkiego w Bochni, przygotowywany przez mgr Ewę Kawulę – zdobył medal brązowy.

SERDECZNIE GRATULUJEMY NASZYM MEDALISTOM!

 

 

 

 

 

 


Publikacja w Chemical Communications (2022) – artykuł zaprezentowany na wewnętrznej okładce wydania
18 lipca 2022

Publikacja opisująca wyniki badań zespołu dra hab. Wiktora Lewandowskiego, prof. ucz., uzyskane we współpracy z grupą prof. Ewy Góreckiej oraz naukowcami z Hiszpanii i Niemiec, o tytule „Tuneable helices of plasmonic nanoparticles using liquid crystal templates: molecular dynamics investigation of an unusual odd–even effect in liquid crystalline dimers” została opublikowana w czasopiśmie Chemical Communications.

Zespół dra hab. Wiktora Lewandowskiego, prof. ucz. od kilku lat pracuje nad materiałami zbudowanymi z nanocząstek i związków tworzących fazy ciekłokrystaliczne, w szczególności fazy o chiralnej (helikalnej) morfologii. W artykule opublikowanym w Chemical Communications Autorzy opisują serię związków dimerycznych, które mogą organizować się w helikalne nanofilamenty. Co zaskakujące, tworzenie tej fazy ciekłokrystalicznej jest uzależnione od długości łącznika alkilowego łączącego ‘ramiona’ dimeru, wykazując nietypowy efekt parzysty-nieparzysty, sprzeczny z wcześniejszymi doniesieniami literaturowymi.

We współpracy z dr Pablo Llombart (Universidad Autonoma de Madrid) i dr Guillermo Gonzalez-Rubio (University of Konstanz) przeprowadzili badania z wykorzystaniem dynamiki molekularnej, które pozwoliły wyjaśnić samoorganizację badanych molekuł w helikalne nanofilamenty i nietypowy efekt parzysto-nieparzysty. Ciekawą obserwacją wynikającą z teoretycznych obliczeń był fakt, iż wydłużenie łącznika w dimerach powoduje zwiększenie skoku helis, co eksperymentalnie potwierdzono dodając do badanego związku nanocząstek złota. Grupa prof. Carstena Rockstuhla (Karlsruhe Institute of Technology) przeprowadziła symulacje właściwości optycznych uzyskanych układów, wskazujące jak zmienny skok helis wpływa na właściwości optyczne uzyskanych nanokompozytów.

Autorzy artykułu przedstawili grafikę obrazującą zbadany fenomen na wewnętrznej okładce wydania.

Artykuł dostępny pod linkiem:

Mateusz Pawlak, Maciej Bagiński, Pablo Llombart, Dominik Beutel, Guillermo Gonzalez-Rubio, Ewa Górecka, Carsten Rockstuhl, Józef Mieczkowski, Damian Pociecha, Wiktor Lewandowski, Tuneable helices of plasmonic nanoparticles using liquid crystal templates: molecular dynamics investigation of an unusual odd–even effect in liquid crystalline dimers, Chem. Commun., 2022, 58, 7364-7367

https://pubs.rsc.org/en/content/articlelanding/2022/cc/d2cc00560c

 

Grafika przedstawiająca proces krystalizacji helikalnych nanostruktur


Nowa uchwała Senatu dotycząca nadawania stopni naukowych na UW
12 lipca 2022

29 czerwca Senat UW podjął uchwałę, która określa sposób postępowania w sprawie nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego na Uniwersytecie Warszawskim. W opracowaniu procedury przyznawania stopni uczestniczyli przedstawiciele społeczności UW, w tym doktoranci.

Sposób nadawania stopni naukowych uległ zmianie w związku z wejściem w życie w 2019 roku ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zmiany trybu nadawania stopni były konsultowane ze społecznością akademicką: w komisjach senackich, wśród przewodniczących rad naukowych dyscyplin oraz doktorantów.

Wybrane założenia nowych zasad:

  • egzaminy doktorskie mogą odbywać się w czasie oczekiwania na recenzje,
  • rozprawę doktorską może stanowić praca pisemna, w tym monografia naukowa, zbiór opublikowanych i powiązanych tematycznie artykułów naukowych, praca projektowa, konstrukcyjna, technologiczna, wdrożeniowa lub artystyczna, a także samodzielna i wyodrębniona część pracy zbiorowej,
  • Rady Naukowe Dyscyplin mają prawo do ustalania szczegółowych zasad wyróżniania rozpraw doktorskich oraz osiągnięć stanowiących podstawę nadania stopnia doktora habilitowanego,
  • wszyscy nauczyciele akademiccy i inni pełnoetatowi pracownicy UW są zwolnieni z opłaty za eksternistyczne postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora, a także z opłaty za postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego.

Uchwała będzie stosowana od 1 września 2022 roku. Jesienią odbędą się spotkania informacyjne dotyczące nowych zasad i procedur.

Uchwała nr 157 Senatu Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 29 czerwca 2022 r. w sprawie określenia sposobu postępowania w sprawie nadania stopnia doktora oraz stopnia doktora habilitowanego na Uniwersytecie Warszawskim:
https://monitor.uw.edu.pl/Lists/Uchway/Uchwa%C5%82a.aspx?ID=6245

 

Źródło: www.uw.edu.pl


XVIII Warszawskie Seminarium Doktorantów Chemików – ChemSession’22
10 lipca 2022

 

Oddział Warszawski Polskiego Towarzystwa Chemicznego zaprasza doktorantów chemików warszawskich placówek do udziału w XVIII Warszawskim Seminarium Doktorantów Chemików – ChemSession’22. Seminarium odbędzie się 23 września 2022 r. w sposób zdalny.

Seminarium ChemSession jest już tradycją i będzie organizowane w tym roku po raz osiemnasty. Głównym celem jest prezentacja osiągnięć naukowych doktorantów i młodych pracowników nauki z dziedziny chemii oraz dziedzin pokrewnych, a także integracja warszawskiego środowiska chemicznego. Podobnie jak w poprzednich latach planujemy prezentacje wyników prac doktorantów ze wszystkich dziedzin chemii w formie plakatów. Streszczenia wszystkich prezentacji zostaną zamieszczone w materiałach seminarium, które będą rozsyłane uczestnikom w wersji elektronicznej.

Prezentacja plakatów nastąpi poprzez ich umieszczenie na stronie internetowej ChemSession w okresie jednego tygodnia przed dniem Seminarium. Zgodnie z tradycją wszystkie prezentacje będą przedmiotem oceny konkursowej w celu wyłonienia i nagrodzenia najlepszych prac. W pierwszym etapie komisja konkursowa wyłoni szerszą grupę najciekawszych prezentacji. Następnie laureaci seminarium zostaną wyłonieni na podstawie przeprowadzonych przez komisję rozmów z autorami wybranych plakatów. Rozmowy te przeprowadzone będą zdalnie w dniu poprzedzającym seminarium (tj. 22 września br.).

W trakcie sesji plenarnej seminarium jego uczestnicy będą mogli wysłuchać wykładów zaproszonych gości na tematy dotyczące aktualnych zagadnień różnych dyscyplin chemii. Seminarium zakończy oficjalne ogłoszenie autorów wyróżnionych prac.

Zgłoszenia i Prezentacja

Zgłoszenia uczestnictwa, należy dokonać, rejestrując się na stronie seminarium. Prosimy o jednoczesne załączenie tekstów streszczeń prezentacji (język polski lub angielski, w formacie Microsoft Word). Okres przyjmowania zgłoszeń od 8 czerwca do 21 sierpnia 2022 rStreszczenia należy przygotować wg szablonu załączonego na stronie seminarium (zakładka: rejestracja).

Plakaty należy przesłać za pośrednictwem strony seminarium do 31 sierpnia br. Prosimy przygotowanie i przesłanie plakatu w wersji elektronicznej w formie zbioru pdf. Szablon plakatu wraz z wymiarami, preferowaną rozdzielczością oraz maksymalnym rozmiarem zbioru znajdują się na stronie seminarium (zakładka: rejestracja plakatów).

Więcej informacji: www.chemsession.pl

                                                                           prof. dr hab. inż. Robert Nowakowski

                                                                Przewodniczący Oddziału Warszawskiego PTChem


Kursy online Sojuszu 4EU+
08 lipca 2022

Studenci Uniwersytetu Warszawskiego mogą wziąć udział w kursach online organizowanych przez uczelnie Sojuszu 4EU+ w semestrze zimowym 2022/2023. Trwa rejestracja na zajęcia Uniwersytetu w Mediolanie, Uniwersytetu w Heidelbergu i Uniwersytetu Karola. Dwa kursy online oferuje też Uniwersytet Genewski.

W semestrze zimowym roku akademickiego 2022/2023 pięć uczelni Sojuszu 4EU+ (Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Karola, Uniwersytet w Heidelbergu, Uniwersytet w Mediolanie i Uniwersytet Sorboński) uruchomi kursy online dla studentów 4EU+. Swoją ofertę przedstawił też nowy członek Sojuszu – Uniwersytet Genewski.

Zajęcia na Sorbonie

Oferta uczelni partnerskich będzie publikowana stopniowo, zgodnie z kalendarzami akademickimi poszczególnych instytucji. Jako pierwszy rejestrację na zajęcia otworzył Uniwersytet Sorboński. Do wyboru są cztery kursy:

  • Green Label I (w języku francuskim, dla studentów II roku na studiach I stopnia) – rejestracja trwała do końca lipca;
  • Green Label II (w języku francuskim, dla studentów III roku na studiach I stopnia) – rejestracja trwała do końca lipca;
  • Structural and Mechanistic Enzymology (w języku francuskim i angielskim, dla studentów II roku na studiach II stopnia) – rejestracja trwa do 10 września;
  • Strategic Management and Intrapreneurship (w języku angielskim, dla dla studentów III roku na studiach I stopnia) – rejestracja trwa do 11 września.

Więcej informacji o kursach i zasadach rejestracji znajduje się na stronie 4EU+ >>

Kursy Uniwersytetu w Mediolanie

Uniwersytet w Mediolanie ma w swojej ofercie 28 kursów, m.in. International Commercial and Investment Arbitration, Gender Justice, Women in tech: new frontiers of gender-related rights and artificial intelligence, Molecular Bases of Taste. Pełna ich lista znajduje się na stronie 4EU+ >>

Rejestracja rozpoczęła się 25 sierpnia i potrwa do 15 lub 22 września (w zależności od kursu i wydziału, z którego zgłoszono kurs).

Propozycje Uniwersytetu w Heidelbergu

Uniwersytet w Heidelbergu oferuje 23 kursy, w tym m.in. Translation in research and professional practice, U.S. Economic Policy czy Introduction to Psycholinguistics. Zajęcia skierowane są do studentów studiów I stopnia, II stopnia lub doktorantów. Większość zaczyna się 17 października. Pełna lista kursów znajduje się na stronie 4EU+ >>

Rejestracja trwa do 2 października.

Zajęcia na Uniwersytecie Genewskim

Studenci Sojuszu 4EU+ mogą wziąć udział w dwóch kursach online oferowanych przez Uniwersytet Genewski. Dotyczą one biologii chemicznej oraz wprowadzenia do programowania.

Zajęcia rozpoczynają się 19 września. Rejestracja trwa do 14 września. Studenci UW zainteresowani zapisami na kursy Uniwersytetu Genewskiego powinni zgłosić się do lokalnego biura 4EU+: 4euplus.mobility(at)uw.edu.pl.

Więcej informacji znajduje się na stronie Uniwersytetu Genewskiego >>

Oferta Uniwersytetu Karola

Uniwersytet Karola w Pradze oferuje 74 kursy, w tym m.in. Applied Histology, Literature for Children and Youth czy Quality in Education. Zajęcia skierowane są do studentów studiów I stopnia, II stopnia lub doktorantów. Pełna lista kursów znajduje się na stronie 4EU+ >>

Rejestracja rozpocznie się 12 września i potrwa do 30 września.

Zajęcia na Uniwersytecie Warszawskim

Studenci z innych uczelni 4EU+ mogą wziąć udział w zajęciach organizowanych przez UW. Uniwersytet przygotował 21 kursów, m.in.: Virtual exchange: project work, Medicinal Plants czy Bilingulaism and Multilingualism. Zajęcia skierowane są do studentów studiów I stopnia, II stopnia lub doktorantów. Pełna lista kursów znajduje się na stronie 4EU+ >>

Rejestracja odbędzie się w terminach 12–25 września oraz 3–9 października.

Szczegółowe informacje o oferowanych kursach, procedurze rejestracji i adresach kontaktowych znajdują się na stronie 4EU+ >>

 

Ważna informacja dla studentów planujących udział w zajęciach online uczelni Sojuszu 4EU+ >>

Przed rozpoczęciem kursu oferowanego przez uczelnię partnerską Sojuszu student powinien podpisać w swojej jednostce dokument 4EU+ Learning Agreement. Wzór dokumentu >>

Pytania dotyczące kursów online można kierować pod adresem: 4euplus.mobility(at)uw.edu.pl.

 

Źródło: www.uw.edu.pl


Odkryto nową metodę przywracania barw starym obrazom
05 lipca 2022

Chemicy z Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy z Muzeum Narodowym w Warszawie opracowali nową metodę renowacji obrazów malowanych na płótnie. Pozwala ona w bezpieczny sposób całkowicie usuwać z płócien masę woskowo-żywiczną pochodzącą z wykonywanych w przeszłości prac konserwatorskich. Zabieg ten powoduje z reguły przywrócenie obrazom pierwotnych barw.

Wiele obrazów zostało w przeszłości poddanych zabiegom konserwatorskim, które polegały na wzmocnieniu oryginalnego płótna poprzez naklejenie na jego odwrocie dodatkowej warstwy nowego materiału za pomocą mieszaniny wosku z żywicą. Masę woskową nakładano w formie półpłynnej po podgrzaniu. Po ostygnięciu lepiszcza nowa warstwa materiału ulegała trwałemu zespoleniu z oryginalnym płótnem, wzmacniając w ten sposób cały obraz. Tego rodzaju prace konserwatorskie przedłużały życie cennych dzieł, jednak mogły powodować również niepożądane skutki uboczne. Wraz z upływającym czasem wosk negatywnie oddziaływał na oryginalne kolory dzieła – na renowowanych obrazach najczęściej pojawiały się przyciemnienia i stłumienia barw, złagodzenie kontrastów oraz nieobecna wcześniej ciemnożółta dominanta. Tego rodzaju metodę konserwacji stosowano od XIX wieku aż do początków naszego stulecia, przy czym szczególnie była ona rozpowszechniona w północnej i środkowej Europie, w tym także w Polsce oraz w Ameryce Południowej. W wyniku jej stosowania na świecie są dziś dziesiątki tysięcy dzieł, których obecne barwy odbiegają od oryginałów i które czekają na powtórną renowację.

Odkrycie bezinwazyjnej metody renowacji płócien

Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego współpracując z Działem Konserwacji Muzeum Narodowego w Warszawie, przez trzy lata poszukiwali rozwiązania, które pozwoliłoby w bezpieczny sposób trwale usuwać masę woskowo-żywiczną ze starych płócien i tym samym przywracać pierwotne barwy tysiącom dzieł sztuki rozsianym po muzeach i galeriach na całym świecie. Ostatnio przeprowadzone badania laboratoryjne zakończyły się sukcesem, a testy wykonane na oryginalnych obrazach dowiodły, ze nową metodę można z powodzeniem wdrożyć do profesjonalnych prac konserwatorskich.

Nanokompozytowy organożel skutecznie usuwa zanieczyszczenia z wiekowych obrazów

Opracowany przez chemików materiał to rodzaj organożelu opartego na sieci polimerowej wzmocnionej nanostrukturami. Organożel zawiera specjalnie opracowaną mieszaninę rozpuszczalników, która rozpuszcza i usuwa masę woskowo-żywiczną, a jedocześnie nie ma negatywnego wpływu na pozostałe warstwy obrazu. Odkryty materiał charakteryzuje się bardzo dobrymi właściwościami mechanicznymi i elastycznością: jest to dość miękka materia o wysokiej ciągliwości – organożel można swobodnie rozciągać do kilkuset procent bez żadnych widocznych uszkodzeń mechanicznych. Przy niewielkim docisku organożel bardzo dobrze dopasowuje się do kształtu podłoża, co bardzo pomaga w procesie oczyszczania obrazów z wosku.

 

Organożel w roztworze

 

O tym, jak działa wynalazek, mówi jego współtwórca, dr hab. Marcin Karbarz z Wydziału Chemii UW„Najpierw w warunkach laboratoryjnych syntezujemy arkusz hydrożelu, a następnie wymieniamy wodę na opracowaną mieszaninę rozpuszczalników. Po odpowiednim przygotowaniu obrazu do renowacji, czyli po zdjęciu z niego nowszej warstwy przyklejonego płótna, na oryginalne płótno obrazu od jego spodniej strony nakładamy nasz wynalazek – płat organożelu. To wystarczy, by w wyniku procesów fizycznych praktycznie cała masa woskowo-żywiczna została usunięta z oryginalnego płótna. Jest ona dosłownie wchłaniana przez organożel i dzieje się to dosłownie w ciągu piętnastu, dwudziestu minut. Cała operacja jest bezpieczna dla dzieła sztuki, jak i konserwatora”. Naukowiec podkreśla, że ze względu na bardzo dobrą wytrzymałość mechaniczną organożelu podczas konserwacji preparat w żaden sposób nie przyczepia się do oryginalnego płótna. „Nie ma ryzyka, by organożel w jakikolwiek sposób przykleił się i zanieczyścił płótno. Nie ma też mowy o przesiękach rozpuszczalników do obrazu, ponieważ są one unieruchomione przez matrycę żelu” – mówi dr Marcin Karbarz.

Dr Elżbieta Pilecka-Pietrusińska, Starszy Konserwator z Muzeum Narodowego w Warszawie prowadziła badania dotyczące znalezienia odpowiedniej mieszaniny do usuwania mas woskowo-żywicznych z odwróci obrazów i zainspirowała zespół chemików z UW do poszukiwania rozwiązania problemu trapiącego świat konserwatorów malarstwa. Gdy produkt był już opracowany, zdecydowała się powierzyć do testu obraz z własnej kolekcji. Dzieło o wymiarach ok. 40 na 50 cm poddane było konserwacji w ubiegłym wieku – od tyłu obrazu za pomocą masy woskowo-żywicznej przyklejono nową warstwę płótna. Z biegiem lat obraz pociemniał i utracił swoje pierwotne barwy. „Przeprowadzony eksperyment przeszedł moje najśmielsze oczekiwania. W sposób bezinwazyjny udało się usunąć stary wosk z oryginalnej warstwy płótna, dzięki czemu obraz odzyskał swoje dawne barwy, kontrasty i światłocienie. Zachęceni tym wynikiem wykonaliśmy drugi test, tym razem we współpracy z prof. Joanną Czernichowską z Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Rezultaty eksperymentu są dokładnie te same, jak w przypadku dzieła z mojej kolekcji” – mówi dr Elżbieta Pilecka-Pietrusińska.

Pozytywne testy przeprowadzone na Akademii Sztuk Pięknych

Wynalazek został przetestowany w Pracowni Konserwacji i Restauracji Malarstwa na Podłożach Ruchomych i Rzeźby Drewnianej Polichromowanej na Wydziale Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, na obrazie pochodzącym z II połowy XVIII wieku. „Przeprowadzone przez nas testy wypadły pozytywnie. Przed ich rozpoczęciem upewniliśmy się, że badany produkt nie powoduje uszkodzeń oryginalnych warstw malarskich. Organożel nakładaliśmy na płócienne odwrocie obrazu, na grube warstwy masy woskowo-żywicznej z dawnego dublażu. Stosowaliśmy czasowo limitowane próby w zakresie od 2 do 30 minut. Ocena testów jest pozytywna – stwierdzono, że organożel skutecznie ekstrahuje pozostałości masy woskowo-żywicznej” – mówi dr hab. prof. uczelni Joanna Czernichowska z WKiRDS ASP w Warszawie.

 

Ten sam obraz przed i po czyszczeniu z użyciem organożelu

 

To może być rewolucja w dziedzinie konserwacji malarstwa

Dokładniejsze oględziny rezultatów eksperymentów dowiodły, że wynalazek usuwa masę woskowo-żywiczną także z zagłębień w splotach płótna. Jak podkreślają twórcy preparatu, obecnie na świecie nie ma rozwiązania, które w tak skuteczny, bezpieczny, bezinwazyjny wygodny i szybki sposób pozwalałoby oczyszczać dzieła sztuki z przesiąkającego je wosku.

„Stosowane do dziś metody renowacji obrazów nie są doskonałe i powodują, że praca konserwatorów bywa szkodliwa dla zdrowia. W przypadku usuwania wosku z oryginalnych płócien stosowane do tej pory rozpuszczalniki są płynne, a ich opary silnie toksyczne. Przewaga naszego wynalazku polega na tym, że rozpuszczalniki są uwięzione w organożelu, co ogranicza ich parowanie i penetrację w głąb obrazu” – dodaje Elżbieta Pilecka-Pietrusińska.

Dr Klaudia Kaniewska z Wydziału Chemii UW, która jest współautorem wynalazku, podkreśla dodatkowe walory opracowanego preparatu. „Eksperymentowaliśmy z różnego rodzaju polimerami i rodzajami rozpuszczalników. Ostatecznie wybraliśmy rozpuszczalniki o niskiej szkodliwości dla ludzi. Proces przygotowania preparatu składa się z kilku etapów, przy czym ważne wydaje się to, że cena jego całościowego wytworzenia jest stosunkowo niska i zarazem nie ma żadnych technologicznych przeszkód w skalowaniu produkcji. Dodatkową zaletą preparatu jest to, że organożel można wykorzystać wielokrotnie oraz w bardzo łatwy sposób można go zregenerować do ponownego użycia, co powinno obniżyć negatywny wpływ na środowisko, jak i koszty jego zastosowania w większej skali” – wyjaśnia dr Klaudia Kaniewska.

Wynalazek ma trafić wprost na rynek konserwatorów malarstwa

Naukowcy zadbali już o ochronę patentową dla wynalazku zorganizowaną w trybie międzynarodowym. Chcą, by preparat możliwie szybko trafił do praktycznego użytku, tym bardziej że na świecie tysiące dzieł czekają na przeprowadzenie operacji usunięcia wosku z ich oryginalnych płócien.

Dr hab. inż. Przemysław Dubel kierujący Uniwersyteckim Ośrodkiem Transferu Technologii UW podkreśla, że wynalazek, który na całym świecie nie ma swojego odpowiednika, ma ogromny potencjał rynkowy i z wielkim prawdopodobieństwem będą nim zainteresowane ośrodki odpowiedzialne za renowację dzieł sztuki, wartych miliony dolarów. „Organożel, który bezinwazyjnie przywraca pierwotne barwy starym obrazom, jest przykładem odkrycia niszowej, ale bardzo pożądanej technologii, w zasadzie w pełni gotowej do wdrożenia w działalności komercyjnej. W tym przypadku nie potrzeba udziału większych inwestorów, którzy mieliby udoskonalać ten wynalazek. Dlatego dobrą opcją wydaje się powołanie przez naukowców uniwersyteckiej spółki typu spin-off, która stanie się ośrodkiem kompetencyjnym w zakresie nowej metody renowacji obrazów. W tej formule łatwiej będzie wprowadzić technologię na rynek, a jednocześnie fakt istnienia spółki jako podmiotu działającego przy Uniwersytecie Warszawskim w pierwszym okresie rozwoju będzie jej dodatkowym uwiarygodnieniem” – mówi Przemysław Dubel.

 

Lico po czyszczeniu

 

Spód obrazu przed czyszczeniem

 

Spód obrazu po czyszczeniu

 

Sploty płótna przed czyszczeniem

 

Sploty płótna po czyszczeniu

 

Organożel w roztworze

 

Źródło: www.uott.uw.edu.pl